Joris Lutz, acteur, verhalenverteller, gids, muzikant, presentator:
'Ik wil groot zijn in het klein'

‘Ik was vroeger echt een stuiterbal en vloog alle kanten uit. Wist ook niet wat ik wilde worden en ben feitelijk het acteervak ingerold,’ aldus Joris Lutz. ‘Ik wilde naar het Conservatorium en zat op de vooropleiding voor jazzmuzikant. Maar daarvoor had ik helemaal geen talent. Ik kreeg dan ook vrij snel het advies om te stoppen. Ze wilden mij duidelijk behoeden voor een leven als werkloos jazzmuzikant, [lachend] en daar ben ik ze dankbaar voor. Ik had daarna wat baantjes totdat in 1990 “Ha die Pa!” voorbij kwam.’

Over hoe het zo begon
‘Ha die Pa!’ is een Nederlandse comedyserie waarin Joris Lutz samen met zijn vader Luc speelde. De serie liep vijf seizoenen en werd tussen 16 november 1990 en 29 november 1993 uitgezonden. Joris: ‘Ik was inmiddels 25 jaar en werkte in een koffiebar annex restaurant in mijn toenmalige woonplaats Amsterdam. Mijn vader woonde in Rotterdam, dus zag ik hem niet zo vaak. Ik wist dat hij een serie zou gaan doen waarvoor hij als vader was gecast. Ook was er al iemand voor de rol van zoon gecast, alleen kreeg die kort voor de opnames begonnen een hele goede aanbieding uit Amerika. Dus hij vertrok. Mijn vader bleek al een aantal keer tegen de producent te hebben gezegd: “Jammer dat die jongen de rol niet kan spelen, want hij lijkt zo op Joris.” Omdat de opnames kort daarna zouden beginnen en de studio al was geboekt, besloten ze mij te vragen, ondanks dat ik geen toneelopleiding had gevolgd.’

Nu!
Dus belde mijn vader mij in de koffiebar op met de vraag of ik auditie wilde doen. Ik was verbaasd en vroeg: “Wanneer?” Waarop ik als antwoord kreeg: “Nu!”. Mijn dienst zat er toch op dus pakte ik mijn spullen en ging naar ze toe. Ik kreeg een papiertje met tekst en we zijn maar gewoon begonnen. Het was nog verre van perfect maar ze zagen wel de energie tussen ons. Besloten werd om een paar scenes voor te spelen voor de directeur van de NCRV. Ik kreeg nog wel een paar lessen want ik was heel springerig en sprak drie octaven hoger. Maar ook de directeur was enthousiast en ik kreeg de rol! Het was een succes. Oorspronkelijk stonden zeven afleveringen gepland, maar het werden er in totaal 54.’

Kleinschalig
Acteren is niet het enige waar Joris zijn boterham mee verdient. ‘Eerlijk is eerlijk, een acteur zit een groot deel van zijn tijd te wachten op telefoontjes. Ik vind spelen nog steeds erg leuk maar voor bijvoorbeeld een gastrol in een tv-serie ben je al gauw twee dagen bezig en dan bestaat het grootste deel van die tijd uit wachten. Dat is financieel ook niet aantrekkelijk. Wil je vaak op tv komen, dan moet je een agent hebben, en die heb ik niet. Ik wil mijn leven zoveel mogelijk in eigen hand houden. Mijn passie ligt bij het kleinschalige werk. Dingen die ik zelf kan ontwikkelen en sturen. Dan kan ik groot zijn in het klein. Ik wil niet voor grote mensenmassa’s staan, ik vind dat onpersoonlijk. In kleine zalen spelen, of dat nu voor volwassenen of voor kinderen is, dat is echt wat ik wil.’

Voorleesvoorstellingen
Onlangs verscheen het kinderboek ‘Fred en het geheim van de haven’. Hiervoor geeft Joris voorleesvoorstellingen. ‘Het is eigenlijk een minimusical. Ik doe alle typetjes en zing de liedjes. Dat is zo leuk om te doen! Ik word altijd zo blij van dat kleine grut dat vrolijk wordt van al die verhalen. Ook met de ouders is altijd goed contact, na afloop hebben we altijd leuke gesprekken. Want ook voor hen zijn de verhalen grappig.’

Alles is te leren
Joris is niet alleen acteur en verhalenverteller, maar geeft ook Rotterdamse rondleidingen en is gitarist bij de band Six Strings Sessions. ‘Dat is echt een feestje van ouwehoeren en lachen, tourverhalen, jams, onverwachte wendingen en momenten op de gitaar. We treden een keer per jaar op in het Oude Luxor Theater in Rotterdam. Voor zo’n avond ben ik maanden aan het bellen en regelen, intensief, maar ik doe het met veel plezier. De meeste mensen die ik uit de branche ken, zingen, acteren, bespelen een instrument of doen rondleidingen. En dat is allemaal erg leuk om te doen. Alles is te leren, als je het maar vaak genoeg doet. Ook presenteren doe ik af en toe, maar je zult mij niet vinden bij een congres waar je mensen met kritische vragen het vuur aan de schenen moet leggen. Onlangs kreeg ik de vraag of ik tijdens een feestmiddag voor vrijwilligers van een hospice een paar liedjes wilde komen spelen. Dat werd zo’n leuke middag. Het was kleinschalig, ongedwongen en waarachtig.’

Rondje Rotterdam
‘Rotterdam interesseert mij. Vroeger zat ik altijd in de Rotterdamhoek in de bibliotheek, en dat doe ik nog steeds heel vaak. Ik vind het bijzonder om die sociale dwarsverbanden te zien. Voor Rondje Rotterdam geef ik stadsrondleidingen met een bus of te voet. Ik vertel veel over Rotterdam, heb mijn gitaar bij mij, zing Rotterdamse liedjes van onder meer Jaap Valkhoff en doe de Rotterdamse quiz. Zo raak je ook met elkaar in gesprek. De mensen die ik rondleid zijn van alle leeftijden. Laatst zou ik een groep ouderen gaan rondleiden. Wat bleek? De groep was tussen de 83 en 103 jaar oud. Voordat alle rollators in de bus waren geladen, waren we wel even verder. Ik heb de tijd opgevuld met Rotterdamse liedjes. De rondleiding was superleuk, echt een cadeautje.’

Veelzijdige stuiterbal
Een veelzijdige stuiterbal, zo kun je Joris nog steeds wel omschrijven. ‘Ik schiet nog steeds alle kanten uit, maar weet mijn energie nu beter te benutten. Ik heb meer overzicht over de dingen die ik doe, en kan nu ook wat makkelijker nee zeggen. Geen stress over kleine dingetjes. Ik ben freelancer en dingen die ik niet meer wil, doe ik ook niet. Dan krijg ik vanzelf ook meer tijd voor creatieve dingen. Eigenlijk weet ik nog steeds niet wat ik wil worden, maar ik weet wel wat ik wil doen. Voor mij is het belangrijk dat ik met een goed team werk en dat we gewaardeerd worden. Het moet waarachtig zijn, daar krijg ik energie van.’

Kijk ook op: www.jorislutz.nl

Vragen Rotterdamse quiz:

  • Waar is Patricia Paay geboren?
  • Hoe heten de ouders van Rachel Hazes
  • Hoeveel wedstrijden heeft Giovanni van Bronkhorst in Feyenoord gespeeld?
  • Wie was de topscorer van Feyenoord in 2019?
  • Aboutaleb is de eerste Marokkaanse burgemeester. Hoeveel Marokkanen wonen er in Rotterdam?
  • Hoeveel containers komen er jaarlijks in de haven aan?
  • Hoe lang was de reus van Rotterdam?