Jan Kok, fotograaf:
'Wij projecteren de werkelijkheid'

©Foto: Ronald Hoogendoorn

‘Mijn werkgebied als fotograaf is behoorlijk breed. Ik doe commerciële fotografie, zoals portretten, reportages en producten, maar ook luchtfotografie en sport- en persfotografie. Bij sportfotografie is het belangrijk dat je het spel snapt, dat je de spelregels kent en dat je weet wanneer je waar moet kijken. Want het gaat vooral om het vastleggen van de actie, het (doel)punt, de emotie: van de spelers, de trainer, maar ook van het publiek. Daarnaast moet natuurlijk ook het spelelement op de foto te zien zijn.

Via mijn contacten in de sportfotografie kwam ik bij een fotopersbureau terecht. Inmiddels maak ik niet alleen foto’s van voetbalwedstrijden, maar ook van o.a. tennis, hockey en de paardensport. Zo ben ik bijvoorbeeld elk jaar als fotograaf aanwezig bij het hippische evenement CHIO in Rotterdam. Het is belangrijk dat je je als fotograaf altijd correct opstelt tegenover de sporters en de clubs en dat je ervoor zorgt dat iedereen netjes op de foto staat. Op een gegeven moment leren ze je wel kennen en krijg je dingen sneller voor elkaar. Ook onderhoud ik goede contacten met de verslaggevers en vraag ik hen voor de wedstrijd vaak welke beelden ze nodig hebben bij hun verhaal. Als fotograaf moet je namelijk ook sociaal zijn.

Luchtfotografie
Ook luchtfotografie doe ik regelmatig. Voorheen maakte ik luchtfoto’s met een drone, maar de regels zijn daarvoor veranderd, dus nu huur ik een vliegtuig met een piloot en probeer zoveel mogelijk opdrachten in één keer te doen. Ik heb een aantal klanten waarvoor ik regelmatig luchtfoto’s maak. En voor één klant, een projectontwikkelaar, maak ik elke drie maanden een vlucht voor een timelapse waarmee hij de ontwikkeling van een stuk grond in de gaten kan houden. Met zo’n vlucht bestrijk ik een aardig groot gebied. We stijgen op vanaf Rotterdam Airport, zitten dan al bijna boven de stad en vliegen dan vrij snel door naar bijvoorbeeld de Moerdijk.

Commerciële fotografie
Commerciële fotografie is ook een van mijn disicplines. Zo maak ik bijvoorbeeld voor bedrijven portretten van medewerkers voor social media of voor een smoelenboek. Dankzij mijn mobiele studio kan ik dat soort opdrachten ook op locatie doen. Ik ga naar het bedrijf toe, kies een geschikte plek, stel mijn spullen op en maak de foto’s. In vrij korte tijd kun je dan veel doen.

Ook productfotografie vind ik leuk. Dan sluit ik mezelf op in een donkere studio en ben daar dan soms de hele dag bezig. Maar heel eerlijk, als het AD me dan belt met de vraag of ik nog ergens een foto buiten kan maken van een bepaalde gebeurtenis, vind ik dat toch wel fijn!

Concurrentie
Binnen onze branche is de concurrentie heel groot. Niet alleen van collega-fotografen, maar eigenlijk van iedereen die denkt foto’s te kunnen maken. Hoe vaak ik niet hoor “mijn collega maakt ook mooie foto’s, die doet het wel….”. Maar ik vind: fotograferen is echt een vak. Ik kan nu eenmaal niet concurreren met iemand die foto’s maakt met een mobiele telefoon. Ik zit naast het sportveld met apparatuur ter waarde van zo’n 25.000 euro. En ook voor binnenfotografie heb ik speciale lichtgevoelige lenzen nodig en een camera die met weinig licht toch goede foto’s maakt. Aan dat soort spullen hangt nu eenmaal een flink prijskaartje.

Afwisselend
Mijn werk is enorm afwisselend en dat vind ik er ook zo leuk aan. Vaak weet ik van tevoren niet hoe de dag gaat verlopen. Zo mocht ik onlangs bij The Flying Dutch fotograferen. Dat is een evenement dat gelijktijdig plaatsvindt in Eindhoven, Amsterdam en Rotterdam en waar de bekendste Nederlandse DJ’s optreden. Ze worden per helikopter vervoerd en draaien een uur per locatie. Ik moest voor het AD de DJ Oliver Heldens volgen. De krant wilde minstens vijf foto’s van hem hebben, ook vanaf het podium. Na wat telefoontjes mocht ik uiteindelijk op het heliplatform staan om hem te fotograferen als hij uit de helikopter stapte. Bovendien had ik de hele avond twee dames bij mij die ervoor zorgden dat ik overal met hem mee mocht. Ik stond zelfs on stage. Echt waanzinnig want er stond 40.000 man publiek! Die opdracht vergeet ik nooit meer.

©Foto: Jan Kok

Hobby
Als fotograaf heb je geen baan van 9 tot 5. Ik vind het fijn om mijn beroep deels vanuit huis te kunnen beoefenen. Ik ben wel vaak zeven dagen per week bezig, want ja, sportwedstrijden zijn nu eenmaal bijna altijd in het weekend en commercieel door de weeks. Geld verdienen is trouwens niet mijn hoofd doel, zolang ik de hypotheek maar kan betalen en boodschappen kan doen en soms op vakantie. Ik prijs me gelukkig dat ik dit werk mag doen. Ik heb van mijn hobby mijn werk weten en mogen te maken.

©Foto: Willem Vernes

Nieuwkomers
Iedereen die overweegt om dit vak te gaan uitoefenen, adviseer ik om vooral niet eigenwijs te doen. Ga niet de gevestigde orde de les lezen. Daar maak je geen vrienden mee en in de pers- en sportwereld kom je elkaar steeds tegen, je hebt elkaar toch nodig.

Wat ook belangrijk is voor nieuwkomers in dit vak: leer van collega’s en kijk naar hun werk, maar probeer wel een eigen stijl te creëren. Jouw fotografie moet wel bij de stijl van het bedrijf passen dat jou inhuurt. Daarom ga ik altijd eerst bij een bedrijf langs om te kijken wat voor bedrijf het is, wat ze verkopen, hoe de sfeer is. Daar probeer ik mijn fotografie op aan te passen. En als de klik er niet is met mijn opdrachtgever, dan doe ik de opdracht gewoon niet.

© Foto: Wim Wobbes

Taal van de klant
Daarnaast moet je de taal van de klant spreken. Het is belangrijk om mensen gerust te stellen en ervoor te zorgen dat ze zich bij jou op hun gemak voelen. Want geloof me, mensen gaan nog liever naar de tandarts dan naar de fotograaf. Dat snap ik wel. Zo’n grote lens is best bedreigend. Je breekt als het ware in bij iemand en maakt alles zichtbaar. Mannen zijn daar trouwens makkelijker in dan vrouwen. Sommige vrouwen willen Doutzen Kroes zijn, maar wij projecteren de werkelijkheid. En dat valt soms wel eens tegen…En ik vind: te veel, photoshoppen is mensen foppen.

Opleiding
Wil je als fotograaf aan de slag, dan kun je natuurlijk allerlei opleidingen doen, zoals de Fotoacademie voor jongeren die van school komen of de Fotovakschool, waar je ook korte opleidingen kunt volgen.
Maar het draait om talent, dat moet je wel hebben… en je moet “het” wel zien, want anders gaat het ook niet lukken

Brood op de plank
Zelf kreeg ik destijds op de Fotovakschool het advies om mij op één discipline te richten. Haha, daar was ik het toen al niet mee eens. Ik ben blij dat ik allround ben en dus altijd inzetbaar. Dat betekent namelijk ook dat ik altijd brood op de plank heb.’

  • ©Luchtfoto door: Jan Kok