Lisette Tobé, mondhygiëniste:
‘Een gezonde mond, dat wil toch iedereen?’

‘Wat er zo leuk is aan mijn werk? Ik verbeter de kwaliteit van leven van mijn cliënten door hun mond weer gezond te krijgen. Mensen denken vaak dat de mond maar een klein onderdeel is van hun lichaam. Dat is natuurlijk ook zo, maar het is wel een heel belangrijk onderdeel. Veel ziekten hebben invloed in de mond en andersom. Wist je dat bepaalde bacteriën die bij ontstekingen ontstaan en in de mond terecht komen, hartproblemen kunnen veroorzaken?’ Aldus Lisette Tobé, mondhygiëniste in Capelle aan den IJssel.

We gaan er natuurlijk geen gruwelijk verhaal van maken. Lisette: ‘Dat is ook helemaal niet nodig. Maar soms is het goed om mensen even wakker te schudden. Hoe vaak zie je ook niet dat mensen zich schamen voor hun slechte gebit? Dat is echt nog een taboe.’

Wat doet een mondhygiëniste?
‘Wij geven advies over mondverzorging en reinigen het gebit. Zo proberen we te voorkomen dat mensen problemen gaan krijgen. In de praktijk komen mensen vaak naar een mondhygiëniste als er beginnende of soms gevorderde problemen zijn. Ik kijk dan eerst wat er aan de hand is en ook wel wat hun wensen en verwachtingen zijn. Ik zie ze als cliënt, niet als patiënt of klant. Het is dubbel, want aan de ene kant zijn wij gebonden aan bepaalde protocollen die wij moeten volgen bij de behandelingen. Maar aan de andere kant ben ik ondernemer en zijn de mensen die bij mij komen mijn klanten.’

Komen mensen hier met knikkende knieën binnen?
‘Dat valt erg mee. Er zijn wel mensen die een gezonde spanning hebben, slechts enkelen geven ronduit toe dat ze bang zijn. Daar heb ik natuurlijk begrip voor dus pak ik het rustig aan. Ik plan dan geen lange behandelingen en doe het in gedeelten. Dat kost wat meer tijd, maar dat is niet erg.’

Als je behandelt en adviezen geeft, luisteren ze dan naar je?
‘Ja, want mensen komen niet zomaar naar een mondhygiëniste, het is voor sommigen echt een hobbel en zij maakten bewust de keuze om een afspraak te maken en er vrij voor in hun agenda te plannen. Daarnaast zijn er kosten aan de behandelingen verbonden die al dan niet worden vergoed door de verzekeraar. Dat betekent dat mensen doorgaans gemotiveerd zijn als ze bij mij komen. Over het algemeen is dat dan niet voor een bepaalde behandelperiode, maar zie ik ze toch wel zo’n twee keer per jaar in mijn behandelstoel. Het is namelijk belangrijk om de mond actief te verzorgen. Ik zeg ook altijd: “Ik kan uw mond niet gezond maken, ik kan u adviseren en uw mond reinigen, het gezond maken moet u zelf doen.”’

Wat is de rol van de tandarts in jouw werk?
‘We werken nauw met tandartsen samen. Zeker bij nieuwe cliënten stuur ik een verslag van mijn bevindingen en werkzaamheden. Heb ik vragen, zoals inzicht in röntgenfoto’s, dan stel ik die. Vaak geven tandartsen ook een verwijsbrief mee als de cliënt voor de eerste keer komt. Dat is fijn want als er problemen zijn met het ontstaan van gaatjes, zet ik een ander behandelplan in dan wanneer de problemen meer op het tandvlees gericht zijn.’

Mag je ook medische handelingen verrichten, zoals verdoven?
‘Ik mag verdovingen geven. Röntgenfoto’s maak ik niet alhoewel ik dat wel in mijn opleiding heb geleerd. Dit mag alleen als je onderdeel bent van een tandartspraktijk. Het zou fijn zijn als ik van iedere cliënt röntgenfoto’s van het gebit zou hebben, maar indien nodig kan ik mijn cliënten altijd nog voor het maken van foto’s terugverwijzen naar de tandarts.’

Waarom heb je voor dit beroep gekozen?
‘Ik had in mijn jeugd een prettige tandarts en orthodontist. Bij de orthodontist heerste altijd zo’n leuke sfeer dat ik mijzelf ook wel bij zo’n praktijk zag werken. Ik heb gevraagd welke opleiding ik daarvoor zou moeten volgen en zo kwam ik op het spoor van mondhygiëniste. Het leuke daaraan, ik vertelde het al, is dat ik de kwaliteit van leven kan verbeteren door de mond weer gezond te krijgen, maar zeker ook het een-op-een contact met mensen vind ik nog steeds erg leuk.’

Hoe ziet een gemiddelde dag eruit?
‘Ik begin met alles klaar te zetten. Vervolgens doe ik een aantal behandelingen. Tussen iedere cliënt plan ik wat tijd in om alles wat ik heb aangeraakt te reinigen, weg te zetten en de spullen voor de volgende cliënt klaar te zetten. Tussen de middag of aan het eind van de dag desinfecteer ik alle instrumenten, maak ik de apparatuur schoon en spoel ik de leidingen door. Hygiëne is natuurlijk enorm belangrijk. Veel mensen hebben vaak geen idee dat dat er allemaal ook nog bij hoort. Verder maak ik behandelverslagen bestemd voor tandartsen, zorg ik dat de administratie op orde is en regel ik de inkoop en het plannen van het onderhoud van de sterilisator en de stoel. Ik voer de praktijk samen met mijn collega-mondhygiëniste Ellen van der Wouden en wij hebben geen assistente in dienst, dus moeten we ook alles zelf doen. Het is fijn om op deze manier samen te werken en het beleid van de praktijk te bepalen. We kunnen op elkaar terugvallen, samen de contacten met tandartsen onderhouden en indien nodig samen overleggen over behandelwijzen van onze patiënten.’

Is nascholing in jullie beroep belangrijk?
‘Absoluut. Het is belangrijk om van de nieuwste ontwikkelingen op het vakgebied op de hoogte te blijven. Ik heb de HBO-opleiding Mondhygiëne gevolgd, maar dat is toch ook alweer twintig jaar geleden. Ik bezoek regelmatig cursussen en congressen en verder ben ik aangesloten bij een regiogroep van mondhygiënisten waar we eens in de vier tot zes weken intercollegiaal overleg voeren. Ik vind het heel waardevol om met collega-vakgenoten te sparren over allerlei onderwerpen. Zo leer je van elkaar. En daar heeft de cliënt ook weer profijt van. Want zeg nou eerlijk: iedereen wil toch een mooi, gezond en verzorgd gebit?’