Renée de Vries, woordvoerder:
'Goede verhoudingen en vertrouwen, dat is belangrijk'

Renée de Vries is woordvoerder bij ANBO. ‘ANBO is belangenbehartiger voor senioren. Geen dag is hetzelfde en ik ben echt trots op mijn werk. Nu mensen steeds ouder en steeds gezonder oud worden, moeten we het ouder worden herwaarderen. Daar werk ik graag aan mee!’

Sommige organisaties maken onderscheid in de functies woordvoerder of persvoorlichter, maar wat is het verschil? Renée: ‘Mijn functie bij ANBO is woordvoerder. Ik vind ook dat dat meer mandaat in zich heeft. Bij grote organisaties, zoals ministeries, werken naast persvoorlichters ook speechschrijvers en communicatieadviseurs. Die taken zitten bij ANBO ook in mijn portefeuille. Omdat bij ANBO zo’n 30 mensen werken, ben ik ook veel meer een allrounder dan wanneer ik bij een groot bedrijf zou werken. Daar is het takenpakket vaak smaller.’

Wat doet een woordvoerder?
‘Een woordvoerder is als het ware “de ingang en de uitgang” van de organisatie. Je bent de vertegenwoordiger van de organisatie waarvoor je werkt en de rechterhand van de directie of het bestuur. Via ons gaat de informatie vanuit en over de organisatie richting journalisten. Wij zijn niet alleen de brengers van goed of van slecht nieuws, we leveren informatie in welke vorm dan ook. Voor ANBO gaat het dan vaak om ingewikkelde onderwerpen zoals pensioenen, zorgwetten, etc. De woordvoerder moet de juiste informatie verstrekken en dat doe ik vanzelfsprekend in nauw overleg met onze beleidsadviseurs.’

Heb je als woordvoerder veel contact met de pers?
‘Ik heb inderdaad veel contact met de pers en vind het ook belangrijk dat die verhoudingen goed zijn en dat er vertrouwen is. Als ANBO hebben we een goede relatie met de pers. We proberen hen daar waar mogelijk te helpen door de juiste informatie te geven, mee te denken en dienstbaar en creatief te zijn. Dat kan soms ingewikkeld zijn. Want natuurlijk gebeurt het wel eens dat we vragen krijgen over onderwerpen waar we het liever (nog) niet over hebben of die gevoelig liggen. Zeker in dat soort situaties is het belangrijk om oog te hebben voor elkaars belangen.’

Met wie heb je nog meer te maken?
‘Ik heb ook veel contact met mensen waarmee onze organisatie samenwerkt en zaken doet maar zeker ook intern met onze beleidsadviseurs en de marketingprofessionals. Een woordvoerder moet naar mijn mening met iedereen binnen het bedrijf goede relaties hebben. Wij moeten namelijk overal onze informatie vandaan halen. Ik ga ook regelmatig met onze directeur mee als zij een mediaoptreden heeft of spreker is tijdens congressen. Zij is het gezicht van onze organisatie en het is mijn taak ervoor te zorgen dat zij het gezicht kan zijn door ervoor te zorgen dat zij goed voorbereid op pad gaat. Maar wat we ook doen is achter de schermen informatie delen. Zo hopen we voor een volledig beeld te zorgen, zodat de juiste informatie naar buiten wordt gebracht. Met of zonder ons.’

Nieuws gaat 24 uur per dag, 7 dagen per week door. Hoe ervaar jij dat?
‘Dat betekent dat ik continu “aan” moet staan. Zeker in deze tijd. Het nieuws wordt de hele dag door gemaakt. Dan kun je geen van 9-tot-5 baan hebben. Werk en privé lopen door elkaar. Het komt wel eens voor dat ik ’s avonds laat achter mijn computer kruip omdat er bijvoorbeeld een Sociaal Akkoord wordt gepresenteerd en wij daar als ANBO op willen reageren. Natuurlijk is dat soms vermoeiend, maar over het algemeen geeft het mij meer energie dan het kost. Als ik heel eerlijk ben: het eerste wat ik ’s ochtends doe is op mijn mobiel kijken en dat is ook het laatste wat ik doe voordat ik ga slapen.’

Wat is zo leuk aan je werk?
‘Nieuws wordt gemaakt op het moment dat we met elkaar praten. Doe je je werk goed, dan zie je dus gelijk resultaat. Ik vind die snelheid heel erg leuk. Je moet als woordvoerder veel parate kennis hebben, ook van complexe zaken. Ik ben geen halve beleidsadviseur, maar weet van alles voldoende om onze organisatie op de juiste manier te kunnen vertegenwoordigen. Vanzelfsprekend heb ik onze beleidsadviseurs als achtervang. Het is ook veel improviseren. Het komt regelmatig voor dat journalisten met een bepaald onderwerp bezig zijn en van ons binnen een paar uur een aantal reacties willen hebben. Dat is dan even flink doorwerken, maar dat maakt het ook heel afwisselend. Ik weet eigenlijk nooit hoe mijn dag eruit gaat zien.’

En wat is minder leuk?
‘Negatieve publiciteit of negatieve framing van een bepaald onderwerp is lastig. Dat kan over ANBO zelf gaan, maar het gaat ons ook aan het hart wanneer bijvoorbeeld ongenuanceerd negatief over de verpleeghuiszorg wordt gepubliceerd. Je woorden wegen is ingewikkeld en soms moet je assertief zijn. Natuurlijk mét argumenten. Dat hoort erbij, maar in stressvolle tijden kan dat vervelend zijn. Ik werk het liefst op basis van wederzijds respect en vertrouwen, maar als het moet, grijp ik in.’

Welke opleiding heb jij gevolgd en welke kwaliteiten moet een woordvoerder hebben?
‘Ik heb HBO Communicatie gestudeerd. De echte opleiding had ik tijdens mijn stages. Je leert dit werk het beste in de praktijk. Wat ook belangrijk is, je moet voelsprieten hebben: wat gebeurt er binnen en buiten de organisatie? Wat zijn daarvan de gevolgen? En wat betekent dat voor de organisatie waarvoor je werkt? Ook moet je het geen probleem vinden om altijd bereikbaar te zijn. Bij ons zet niemand zijn telefoon uit, zelfs niet tijdens vakanties. Daarnaast moet je stressbestendig en altijd oplossingsgericht zijn. Verder moet je betrouwbaar zijn, een netwerk hebben en daar op de juiste wijze gebruik van maken. Dit soort dingen leer je niet tijdens een opleiding, dat is een stukje karakter en ervaring. Ik vind dat je in dit beroep nooit uitgeleerd bent. Ik leer nog elke dag.’